Boktanlık Üzerine, Harry G. Frankfurt

Kitap Hakında

Yorumlar

Basından

Ürün Ayrıntısı

Yayinevi: Altıkırkbeş Yayınları

Baskı Tarih: Şubat 2006

Sayfa: 52

Boyut: 10,5x17,50cm

Hamur: 1

Etiket: Baskısı yok

Arka Kapak

Altıkırkbeş ecnebi memleketlerde bestseller olmuş bu küçük ve garip kitabı tedirginlikle sunar:
Doğrunun gerçek düşmanı yalan değil, saçmalıktır.
Ve samimiyet saçmalığın ta kendisidir.

'Dışkı, önceden tasarlanmış bir şey değildir. Öylesine üretilir, atılır veya düşer. Az-çok tutarlı bir şekli olabilir, olmayabilir. Ama üzerinde çalışılmış bir nesne değildir.'
İşte Frankfurt, kelimenin bu ilk anlamından yola çıkarak, ikinci anlamıyla ilgili tezlerini ileri sürüyor: 'Bullshit', palavra anlamına gelir ama öyle planlanmış, sofistike, bilinçli bir yalan değildir. Çok daha aşağı bir şeydir: Saçmalıktır, aptallıktır, cehalettir. Bir insandan hakim olmadığı, kısıtlı bilgiye sahip olduğu bir konu hakkında konuşulması istendiğinde, onun 'bullshit' üretme ihtimali de artar. Kamusal hayatta buna çok sık rastlanır. Demokraside insanların her konu hakkında ya da en azından ülke yönetimiyle ilgili her konu hakkında bir fikir sahibi olmasının bir yurttaşlık sorumluluğu olduğu düşüncesi, bunda önemli bir rol oynar.

Kitabın İçinden

Kültürümüzün en çok göze çarpan özelliklerinden biri de, bünyesinde fazlasıyla boktanlık barındırmasıdır. Herkes bunun farkında. Herkes payına düşeni yapmakta. Durumu kabullenmiş gibi görünüyoruz. Çoğu kişi boktan olanı ayırt edebilme ve ona dahil olmama becerilerinden epeyce emin. Dolayısıyla bu fenomen ne çok fazla ilgi uyandırdı, ne de iddialı araştırmalar gerektirdi.
...
s. 7

Henüz kimse kitap hakkında yorum yapmadı. İlk yorum sizden gelsin!

Yanıt:

Bilgisiniz

Adınız:

E-posta:

Bulunduğum Yer:

Felsefe profesörü B.O.K. üzerine yazdığı denemeyle bestseller oldu

İngilizce 'bullshit' Türkçe'ye manda pisliği olarak çevirebileceğimiz bir kelime ama aynı zamanda palavra, boş laf, saçmalık gibi yan anlamları olan, çok sık kullanılan argo bir sözcük.
Böyle bir kelimenin ABD'nin en saygın üniversitelerinde ders vermiş bir felsefe profesörünün ilgi alanına gireceği, onu meşhur edeceği kimin aklına gelirdi? Prof. Harry G. Frankfurt'un 'On Bullshit' adlı 67 sayfalık denemesi, Princeton Üniversitesi Yayınları tarafından ayrı bir kitapçık olarak basıldığı andan beri ABD'de bir bestseller oldu. Satışı 175 bini geçti, şubat ayında İngiltere'de de vitrinlere çıktı ve peynir ekmek gibi satılmaya başladı.
Harry G. Frankfurt şu anda 75 yaşında. Kendisi, Yale ve Princeton gibi ABD'nin en önemli üniversitelerinde görev almış saygın bir felsefe profesörü. Şu sıralar ülkesinin en ünlü felsefecisi. Sebebi, öncülük yaptığı yeni bir düşünce ekolü değil. Yirmi yıl önce yazdığı 67 sayfalık bir deneme.
Harry G. Frankfurt'tan, 1985'te Yale Üniversitesi'ndeki Whitney Humanity Merkezi'nde bir konuşma yapması isteniyor. O da 'On Bullshit' başlığını verdiği konuşmayı yapıyor. Katılanlar konuşmayı beğeniyor. Hatta bir fizikçinin kendisini kutlayarak 'Çok iyi bir konuşmaydı, Yale Üniversitesi gerçekten de şu sıralar dünyanın bullshit (palavra) merkezi' diye espri yaptığını hatırlıyor Frankfurt.
Bir yıl sonra deneme Raritan adında çok az satan bir dergide yayınlanıyor. Bir süre daha geçiyor, Cambridge Üniversitesi Yayınları, Prof. Frankfurt'un denemelerinden bir seçki oluştururken bu yazıyı da basıyor. Bu yayın da çok az insana ulaşıyor ama akademik çevrelerde küçük bir başarı olarak kabul ediliyor. Frankfurt 'Birçok insandan mektup, e-mail aldım. Ömrüm boyunca yazdığım tüm makaleler ve denemeler arasında en çok bu ses getirmişti' diyor. Hatta İngiltere'de birisi denemeden esinlenerek bir şarkı bile yazıyor.
Ama Frankfurt'un şöhreti, esas Princeton Üniversitesi Yayınları'nın editörü Ian Malcolm'un, Frankfurt'un yazılarıyla ilgili bir kitap hazırlamaya karar vermesiyle bugünkü düzeyine ulaşıyor. Çünkü Malcolm, denemeyi görünce 67 sayfalık ayrı bir kitapçık halinde basmaya karar veriyor. İşte bu kitap, Amerika'da bir felsefe risalesinin ulaşabileceği en büyük başarıya ulaşıyor. 10 baskı yaparak 175 bin satıyor. Geçen şubatta İngiltere'de de kitapçı vitrinlerine çıkıyor ve bugün bile günde 50 tane satıyor.
'Bullshit' İngilizce'de çok sık kullanılan argo bir kelime. Türkçe'ye bu kelimeyi manda pisliği olarak çevirebiliriz ama bu sadece ilk anlamı olur. Çünkü 'bullshit' İngilizce'de palavra, uydurma, saçmalık gibi anlamlarda kullanılıyor. Frankfurt, denemesinin başında kelimenin ilk anlamından yola çıkarak anlatıyor 'bullshit'in ne olduğunu:
'Dışkı, önceden tasarlanmış bir şey değildir. Öylesine üretilir, atılır veya düşer. Az-çok tutarlı bir şekli olabilir, olmayabilir. Ama üzerinde çalışılmış bir nesne değildir.'
İşte Frankfurt, kelimenin bu ilk anlamından yola çıkarak, ikinci anlamıyla ilgili tezlerini ileri sürüyor: 'Bullshit', palavra anlamına gelir ama öyle planlanmış, sofistike, bilinçli bir yalan değildir. Çok daha aşağı bir şeydir: Saçmalıktır, aptallıktır, cehalettir. Bir insandan hakim olmadığı, kısıtlı bilgiye sahip olduğu bir konu hakkında konuşulması istendiğinde, onun 'bullshit' üretme ihtimali de artar. Kamusal hayatta buna çok sık rastlanır. Demokraside insanların her konu hakkında ya da en azından ülke yönetimiyle ilgili her konu hakkında bir fikir sahibi olmasının bir yurttaşlık sorumluluğu olduğu düşüncesi, bunda önemli bir rol oynar.
Deneme, gerçeğin algılanması, iletişim patlamasının yol açtığı sorunlar ve bilgi kirliliği gibi konularda felsefi yorumlarla sürüyor. Böyle bir denemenin neden 20 yıl önce değil de bugün ilgi uyandırdığı sorusunun cevabı, belki bilgi kirliliğinin, atılan palavraların, boş lafların günümüzde dayanılmaz derecede artması. Frankfurt, kendisiyle yapılan bir röportajda, günümüzde medyanın büyük bir 'bullshit' üreticisi olmakla birlikte, politikacıların hala bu konuda birinciliği ellerinde tuttuğunu söylüyor: 'Her siyasi figür, 24 saatlik bir bullshit üreticisidir...'
Amerika'nın mizahla ciddi analizleri birleştiren online dergisi Slate'de çıkan bir yazıda, Frankfurt'un denemesine dayanılarak George Bush'un Richard Nixon gibi bilinçli yalan söylemediğini, bullshit ürettiğini yazan Timothy Noah, Laura Penny adlı bir başka yazarın da 'The Truth About Bullshit' (Bullshit Hakkındaki Gerçek) adıyla bir kitap yazmakta olduğunu haber veriyor. Yani Frankfurt'un denemesi, düşünce dünyasında yeni bir ekolün de başlangıcı olabilir...
Ayşen GÜR