|
|
|
"Hurûfîliğin kayboluşuyla, demek ki, dünyamızdaki esrar kadar, yüzlerimizdeki harfler de kaybolmuştu."
Orhan Pamuk, Kara Kitap, Can Yayınları, 1990, s. 285.
"esrâr-ı hurûf, harflerin seslerine kulak vermeyi gerektirir ve bir de bilmeyi, bilinemezliği. Mikrokozmosu makrokozmosa bağlar; harfi kitaba, kitabı da kâinata.."
Elif Şafak, "Esrar-ı Hurûf", Aries, Sayı 1, 2002.
Orhan Pamuk, Elif Şafak gibi birçok yazara ilham kaynağı olan Hurûfî inancı ve felsefesi, plan b'nin "Dinler ve İnançlar" serisinin ilk kitabı olan Hurûfîlik'in konusunu oluşturuyor.
Gül-Haç: Batı Uygarlığının Yeraltı Kaynakları ve Sinema: Modern Mitoloji isimli kitapları büyük ilgi gören Ömer Tecimer, bu kitapta Hurûfîlik'i inceledi; tasavvuf felsefesini ve özellikle Bektaşîlik'i etkileyen, birçok heterodoks inanç akımı üzerinde iz bırakan Hurûfî felsefesi üzerine ayrıntılı bir çalışma hazırladı. Evrenin sırlarını harflerde arayan, harfler ve sayılar arasındaki ilişkiyi inceleyen, Kur'an'daki ve insan yüzündeki gizemi çözmeye çalışan Hurûfîlik, bu kitapta hem tarihsel gelişimi hem de felsefesiyle ayrıntılı bir şekilde ve akıcı bir dille anlatılıyor.
Hurûfî Felsefesi
Gerçeklerin harflerde gizli bulunduğunu ileri süren Hurûfîlik, evrendeki tüm varlık ve olguların şifrelerini harflere dayanarak çözümlemeye çalışan bir inanç sistemidir. Yaratılışın, Tanrı'nın sözleriyle, yani "kelâm"la gerçekleştiğine, "kelâm"ın harflerden oluştuğuna, her harfin de belirli sayısal değerlere özdeş olduğuna inanan Hurûfî felsefesi, Kur'ân'ı yorumlamanın yanı sıra, çözümlenmesi gereken bir gizem olan insan yüzüne de yönelmiştir. Bunun sonucunda, Hurûfîlik'te insanın kutsallığı, hattâ Tanrı durumuna yükseltilmesi sonucu doğmuştur.
Önyargılardan uzak, nesnel bir bakışla Hurûfîlik
Hurûfîlik'e tarih boyunca çoğu zaman önyargılarla yaklaşılmıştır. Genellikle eksik ve yanlış tanıtılan Hurûfîlik, hakarete varan eleştirilere maruz kalmış, kimi zaman bağımsız bir din gibi ele alınmıştır. Hurûfî düşüncesinin öz niteliği olan ezoterizm, varlığını günümüzde de sürdüren bir sapkınlık suçlamasının kaynağı olmuştur. Bu kitabın amacı Hurûfîlik'i aklamak ya da yargılamak değil, bu konuda önyargılardan arınmış, nesnel bir değerlendirme sunmaktır.
Kitabın içeriği
Kitap, Hurûfîlik'in kurucusu olan Fazlullah Esterâbâdî'yi tanıtıyor, idam edilene kadar süren etkileyici yaşam öyküsünü anlatıyor. Hurûfî inancını ve Hurûfîlik'in tarihsel öyküsünü ayrıntılı bir şekilde aktaran Tecimer, Hurûfîlik'te harfler ve sayılar arasındaki ilişkiye, evren ve yaratılışa dair sırların harflerde aranışına, Kabala ile olan benzerlik ve farklılıklara değiniyor. Hurûfîlik'in diğer inançlar üzerindeki etkilerini inceliyor, özellikle Bektaşîlik ile olan ilişkisi üzerinde duruyor, Hurûfî inancının Osmanlı topraklarındaki yayılmasının izlerini sürüyor. Hurûfî şiirlerinden örneklerin de yer aldığı kitapta, korkunç bir şekilde derisi yüzülerek öldürülen ünlü şair Nesîmî'nin şiirleri ve yaşam öyküsü de anlatılıyor. Kitabın sonunda ek olarak, "Orhan Pamuk'un Kara Kitap adlı romanında Hurûfîlik" konulu bir bölüm ve kitapta geçen bazı terimlerin yer aldığı küçük bir sözlük bulunuyor.
|
|