İnsanlık Güldürüsü'nde Yüzler ve Bildiriler, Tahsin Yücel

Kitap Hakında

Yorumlar

Yazarla Tanışma

Ürün Ayrıntısı

Yayinevi: Yapı Kredi Yayınları

Baskı Tarih: 1997

Sayfa: 196

İndirim: %20

Boyut: 14cm x 21cm

Hamur: Ciltsiz

Etiket: 10,00 TL

NetKitap Ederi: 8,00 TL

Arka Kapak

"Bir tek yüzümüz vardır, ama sevgili ya da meslek değiştirdiğimiz zaman, tutkuyla sevdiğimiz ya da çevremizde olup bitenler karşısında tümden ilgisiz kaldığımız zaman bu yüz tümüyle aynı yüz değildir. Yüz aynı zamanda hem yazgıyı, hem yaşamı, hem duyumları, hem duyguları yansıtır." Tahsin Yücel'in, "İnsanlık Güldürüsü"ndeki yüz ve beden betimlemelerini göstergebilimsel bir yöntemle çözümlediği bu yapıt, Balzac kişilerinin evrenine, dış görünüşlerinin gizlediği ve/ya da açınladığı anlam katmanlarına yapılan zorlu bir yolculuğun ürünü. "Doğa"dan "ekin"e uzanan dizgesel bir bakış.

Kitabın İçinden

Anlatı ile portre arasındaki uzaklık daha bu portrenin kurgusunda çıkar ortaya: çoğu kez, Balzac anlatıcısı, kişilerini betimlemeye, öykülemenin akışını kesen bir uyarıyla ya da portreyi anlatının geri yanından koparan bir tür kısa girişle başlar. Örneğin, çizmekle anlatmak arasındaki farkı vurgulamak istercesine, "madam Mignon tek bir tümceyle çizilecektir" diye girişir işe (MM, I, 367). Uzaklık bu denli güçlü bir biçimde vurgulanmadığı zamansa, portre bir tür giriş yerini tutan bir genel görünüşle sokulur anlatının içine: "madam de Lenoncourt o sıralarda elli yaşlarında bir kadındı, kendini çok iyi korumuştu, gösterişli davranışları vardı" (Lys, VIII, 845); "Fario, büyük bir İspanyol soylusuyla karşılaştırılabilecek ölçüde çirkin, ufak, kuru bir adamdı" (R, III, 986). Bu kadar da değil: biraz uzun ve ayrıntılı bir portre söz konusu olduğu her seferde, onu kendi üzerine kapatan, böylece beden betimlemesini öykünün geri yanından daha belirgin bir biçimde yalıtlayan bir tür sonuç bulmamız büyük bir olasılıktır: "Bir kadından daha fazla bir şeydi, bir başyapıttı" (S, VI, 96). Öte yandan, portre bir "girişi" ve bir "sonucu" olamayacak kadar kısa olduğu, bunun sonucu olarak, anlatıya daha sıkı bir biçimde bağlanır göründüğü zaman da uzaklık art arda gelen koşuntularla vurgulanır: "Oysa Joseph, ufak, zayıf, sık sık hasta, yabanıl alınlı, dinginliği, sakinliği seven, sanatçı başarısını düşleyen kişi, kendisine göre yalnızca sıkıntılar, kaygılar verecekti ona" (R, III, 874). Son olarak, Balzac portresinin bu anlatının geri yanından ayrılışı olguyu daha da açık duruma getiren bir başka "ayrılma" etkeniyle: betimlemenin eylemlerinin zamanıyla anlatının eylemlerinin zamanı arasındaki farklılıkla da vurgulanır: Modeste Mignon geçmiş zaman kipinde anlatılır, oysa içine katılan portreler çoğu kez şimdiki zaman kipinde kurgulanır. Anlatıyla portre arasında durmamacasına yeniden kesinlenen bu "uzaklık" daha önce gözlemle betimleme arasında saptadığımız uzaklıktır: Sylvain Pons, giyiminden, gidişinden, yüzünden söz edildiği sürece, yürüyüşünde dondurulmuş olarak kalır: gözlem betimleme olur böylece, anlatı portre. Anlatı da tıpkı yaşlı adamın yürüyüşü gibi askıda kalır ve ancak yaşlı adam yürüyüşüne yeniden başladığı zaman kendi kendisi olur. Öyleyse, süreleri örtüşmediğine göre, portre ile anlatı arasında indirgenmez bir ayrım var demektir: birincisi askıda bırakılmış bir zaman içinde yer alır: "eşsüremlilik"tir; ikincisi zaman içinde gelişir: "artsüremlilik"tir. Böyle bir çelişki öyküleme sanatına ters düşen bir yordammış gibi bir izlenim uyandırır insanda. Ama geçici bir izlenimdir bu. Gerçekte, özel bir öyküleme sanatının varlığını ve Balzac'ın temel anlayışlarından birini ortaya koyar. Gerçekten de, Balzac portresi çoğu zaman yüzün ve bedenin bir "an"ından başka bir şey olmasa bile, bu portrenin anlamı hiçbir zaman bu tek "an"a indirgenmiş değildir: üzerinde artsüremliliğin göstergelerini de okuyabileceğimiz bir eşsüremliliktir: hem şimdiki zamanı, hem geçmişi ortaya koyar, hatta geleceği bile gösterir: tüm yaşamın işlevidir1. Öyleyse, bu yaşamın zamanı ister istemez anlatının zamanına katıldığından, anlatı ile portre arasında belirlediğimiz sapma kendiliğinden aşılmış olur: her türlü Balzac portresinde saptanan ve yüzün anlarına gönderen ayrıcalıklı "an" bizi aynı zamanda betimlenen kişinin yaşamının geçtiği anlatının anlarına da gönderir.

Henüz kimse kitap hakkında yorum yapmadı. İlk yorum sizden gelsin!

Yanıt:

Bilgisiniz

Adınız:

E-posta:

Bulunduğum Yer:

Tahsin Yücel

Yazarın diğer kitapları

Küçük Prenses

Eleştiri Kuramları

Tolstoy

Atatürk ve Atatürkçülük

İklimler

Bella

Kral Salomon'un Bunalımı

Kimim Ben?

Kadınlar Okulu

Gün Ne Günü?

Yazının Gül Dikeni

Sapho (Ciltli)

Sapho

Tarasconlu Tartarin

Sonuncu

Yazarın bütün(139) kitaplarını göster

Yaşam Öyküsü
Tahsin Yücel, Elbistan'da doğdu (1933); Galatasaray Lisesi'ni (1953), İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1960). XIX. ve XX. yüzyıl Fransız yazını ve göstergebilim alanında uzmanlaştı. Aynı bölümden profesör olarak emekli oldu. Araştırmaları: L'Imaginaire de Bernanos-1969; Figures et Messages dans la Comédie Humaine-1973; Anlatı Yerlemleri-1979; Dil Devrimi ve Sonuçları-1982, Yapısalcılık-1982; deneme ve eleştirileri: Yazın ve Yaşam-1976; Yazının Sınırları-1982, Eleştirinin Abecesi-1991, Tartışmalar-1993, Yazın, Gene Yazın-1995, Alıntılar-1997, Söylemlerin İçinden-1998; romanları: Mutfak Çıkmazı-1960, Vatandaş-1975, Peygamberin Son Beş Günü-1992, Bıyık Söylencesi-1995; masalları: Anadolu Masalları-1957; öyküleri: Haney Yaşamalı-1955, Düşlerin Ölümü-1958, Ben ve Öteki-1983, Aykırı Öyküler-1989, Komşular-1999, Yalan-2002. Birçok da çeviri yaptı. Tahsin Yücel'e Haney Yaşamalı için 1956 Sait Faik Hikâye Armağanı, Düşlerin Ölümü için 1959 TDK Öykü Ödülü, Peygamberin Son Beş Günü için 1993 Orhan Kemal Roman Ödülü, Komşular için Dünya Kitap 1999 Yılın Kitabı Ödülü, Söylemlerin İçinden için 1999 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, çevirileri için de 1984 Azra Erhat Çeviri Yazını Üstün Hizmet Ödülü verildi.