Özne ve İktidar, Michel Foucault

Kitap Hakında

Yorumlar

Yazarla Tanışma

Ürün Ayrıntısı

Yayinevi: Ayrıntı Yayınları

Baskı Tarih: 2005

Sayfa: 315

Boyut: 13cm x 19cm

Hamur: Ciltsiz

Etiket: Baskısı yok

Arka Kapak

Özne ve İktidar'da bir araya getirilen metinler, Descartes'tan günümüze Batı düşüncesinde neredeyse vazgeçilmez bir yer tutan özne ve bilinç felsefesinin hâkimiyetini sarsan yeni bir düşünme biçimini temsil ediyor. 1960'lı yıllardan itibaren özellikle Nietzsche ve Heidegger'in etkisiyle ortaya çıkan bu yeni düşünme biçimini, Foucault'nun 'antropolojizm' olarak adlandırdığı ve öncelikle insanı ve insan doğasını felsefi düşünce için çıkış noktası olarak alan, özelde ise öznede ve bilinçte yoğunlaşan geleneği hedef alıyordu. Kendi yapıtlarında doğrudan doğruya özne sorununu hedef alan Foucault'un bu yeni eleştirel bakışta tuttuğu yer çok önemlidir. Öznel deneyimi açıklamak için öznenin ve bilincin değil, o deneyimi kuran söylem ile söylemin karşılıklı ve kaçınılmaz bir ilişki içinde olduğu iktidar sistemlerinin, yani bilgi/ iktidarın tarihsel bir analizini yapmak gerektiğini gösteren Foucault bir yandan iktidar ile öznellik arasındaki ayrılmaz ilişkinin altını çizmiş; öte yandan bu ilişkinin kurulmasında insan bilimlerinin oynadığı rolü ortaya çıkarak çok güçlü bir bilim eleştirisi getirmiştir. Foucault'nun bu analizlerde geliştirdiği ve kullandığı iktidar modeli klasikleşmiş siyaset felsefelerinin kullandığı modelden radikal biçimde farklıdır. Yeni bir iktidar anlayışından yola çıkan Foucault, delilikten suça, sağlıktan cinselliğe kadar daha önce üzerinde yeterince durulmamış deneyim biçimlerinin modern bireyin tanımlanmasında ne kadar önemli bir rol oynadığını ve bu deneyim biçimlerinin kurulmasında iktidar ilişkileri ve tekniklerinin belirleyiciliğini göstermiştir. Öte yandan Foucault ısrarla bu belirleyiciliğin özgürlüğü ve iktidara karşı direnişi dışlamadığını, tersine iktidar ilişkisinin özünde yatan şeyin 'özgürlüğün inadı' olduğunu söyler. Foucault'ya göre özgürlüğün kullanımı bir 'ahlâki özneleşme', yani kendimizi özne olarak yeniden kurma biçimini almalı ve yeni tahakküm biçimleri üretmeden iktidara karşı direnmeyi mümkün kılmalıdır. Siyaset felsefesi ve insan bilimlerinde bir çığır açan bu görüşlerin incelikle işlendiği makale ve söyleşileri içeriyor Özne ve İktidar. (Arka Kapak)

Henüz kimse kitap hakkında yorum yapmadı. İlk yorum sizden gelsin!

Yanıt:

Bilgisiniz

Adınız:

E-posta:

Bulunduğum Yer:

Michel Foucault

Yazarın diğer kitapları

Bilginin Arkeolojisi

Bir Aile Cinayeti

Cinselliğin Tarihi

Sonsuza Giden Dil

İnsan Doğası - İktidara Karşı Adalet

Cinselliğin Tarihi 2. Kitap

Hayalimdeki Michel Foucault

Doğruyu Söylemek

Marx'tan Sonra

Felsefe Sahnesi / Seçme Yazılar 5

İktidarın Gözü

Deliliğin Tarihi

Pierre Riviere
19. yy. da Bir Aile Cinayeti

Hapishanenin Doğuşu

Ders Özetleri

Yazarın bütün(28) kitaplarını göster

Yaşam Öyküsü
Fransız filozof Michel Foucault, 15 Ekim 1926da Poitiersde doğdu. Babası, oğlunun kendi kariyerini takip etmesini isteyen bir cerrahtı. Foucault, Saint-Stanislas Okulunu bitirdikten sonra, saygın bir okul olan Paristeki 4. Henry Lisesine girdi. 1946da, daha önce sınavlarında başarısız olduğu École Normale Supérièuree kabul edilen dördüncü öğrenciydi.

Okul yıllarında eşcinselliğini keşfetti. Maurice Merleau-Ponty ile felsefe çalıştı. 1948de felsefe diplomasını, 1950de psikoloji diplomasını aldı ve 1952de psikopatoloji diplomasıyla ödüllendirildi.

1954ten itibaren dört yıl İsveçte Uppsala Üniversitesinde, birer yıl da Varşov ve Hamburg Üniversitelerinde Fransızca öğretti. 1960da Fransaya Clermont-Ferrard Üniversitesine Felsefe bölüm başkanı olarak döndü. "Delilik ve Medeniyet" kitabındaki teziyle doktorayla ödüllendirildi. Aynı yıl Foucault, kendinden on yaş küçük olan felsefe öğrencisi Daniel Defertla tanıştı. Defertın politik aktivizmi çalışmalarında ona yol gösterdi. Foucault, Defertla aralarındaki ilişki için çok sonraları bunun zaman zaman da aşka benzeyen uzun soluklu bir tutku ilişkisi olduğunu söyledi.

Foucaultnun ikici önemli eseri "Şeylerin Sırası" (The Order of Things) 1966da yayınlanan karşılaştırmalı bir ekonomi, doğa ve dil bilimleri çalışmasıydı. Çok satan bu kitap Foucaultnun adının tanınmasında büyük rol oynadı.

1966-1968 arasında Defertla birlikte Tunusa gitti ve birlikte tekrar Parise döndüler. Foucault, Vicennesdeki Paris-VIII Üniversitesinde Felsefe bölüm başkanı oldu, Defert da sosyoloji bölümünde ders vermeye başladı. 1968 öğrenci hareketinden oldukça etkilendiler. Aynı yıl Foucault başka aydınlarla beraber Hapishane Bilgilendirme Grubunu (The Prison Information Group) kurdu.
[Foucault'un kendi kütüphanesi]
1969da "Bilginin Arkeolojisi"ni (Archeology of Knowledge) yayınladı. 1970de en önemli araştırma enstitülerinden biri olan Fransa Kolejine Düşünce Sistemleri Tarihi profesörü olarak seçildi. 1975te belki de en etkili kitabı olan "Hapishanenin Doğuşu"nu (Discipline and Punish: The Origine of the Prison) yayınladı.

Ömrünün kalan yıllarında kendini "Cinselliğin Tarihi" çalışmasına adadı. 1976da ilk cildini yayınladı, çalışmasını tam bitirememiş olsa da ikinci ve üçüncü ciltler 1984teki ölümünden hemen sonra yayınlandı.

Michel Foucault, daha çok toplumdaki daimi doğruları inceleyen bir filozoftu. Friedrich Wilhelm Nietzsche ve Martin Heideggerin düşüncelerinden oldukça etkilenen Foucault, çalışmalarında çoğunlukla Karl Marx ve Sigismund Schlomo Freud'un fikirleriyle mücadele etti. Hapishaneler, polis, sigorta, delilik, eşcinsellik ve sosyal haklar konularında çalıştı. Bütün çalışmalarını modernitenin bireyler üstündeki etkisi ve getirdiği yeni güç ilişkileri üstüne kurdu.