Nurullah Ataç (d. 1898 - ö. 1957) Türk eleştirmen, denemeci, yazar.
Nurullah Ataç, Mehmet Ata Bey'in oğludur. Galatasaray Lisesi'nden sonra İsviçre'de okudu. Fransızca öğretmenliği ve mütercimlik yaptı. TDK yayın kolu başkanı oldu. İlk şiirleri Dergah'ta yayımlandı. Fransız, Latin ve Rus klasiklerinden çeviriler yaptı. Gazete ve dergilerde eleştiri ve deneme türünde yazılar yazdı. Akşam'da tiyatro eleştirmenliği, Hakimiyeti Milliye, Ulus, Milliyet, Tan, Posta, Cumhuriyet, Son Havadis, Dünya gazetelerinde eleştiri yazıları çıktı. Denemeleri Türk Dili, Varlık, Yedigün, Ülkü, Seçilmiş Hikayeler dergilerindedir.
Dilde sadeleştirme ve özleştirme hareketinin köktenci savunucusudur. Arapça ve Farsça kelimeleri kullanmamış, dille düşünce arasında dolaysız bir ilişki olduğunu, somut düşünme geleneğinin doğabilmesi için kavramların saydam, hangi kökten geldiklerinin anlaşılır olması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu yol da Ataç'a göre, Latince ve Grekçe eğitimini zorunlu kılmak başarılamayacağına göre, bu dillerden alınan bilim terimlerinin de öztürkçeleştirilmesinden geçer. Bazı yazılarında arı Türkçe kullandığı için anlaşılmaz olarak eleştirilmiştir. Kültürel olarak Batılılaşma taraftarıdır. Divan Edebiyatı geleneğini iyi bildiği anlaşılır, kişisel olarak zevk aldığını da belirtir, fakat zamanını doldurmuş bir edebiyat olduğu görüşündedir. Yazı diliyle konuşma dili arasındaki uçurumu kapatma çabasının bir parçası olarak Öztürkçe'yi ve devrik cümleyi kullanmasıyla döneminin yazarlarını da, daha sonraki kuşakları da etkiler.
Eserleri:
Bütün kitapları Can Yayınları'ndan çıkmıştır. Varlık Yayınları'ndaki ilk baskılar:
Günlerin Getirdiği (1947)
Karalama Defteri-Sözden Söze (1952)
Ararken-Diyelim (1954)
Söz Arasında (1957)
Okuruma Mektuplar (1958)
Günce (1960)
Prospero ile Caliban (1961)
Söyleşiler (1962)
Günce 1-2 (1972)
|