|
|
|
Bildirmek, haber vermek, öndeyide bulunmak, söz vermek, tehdit etmek, rica etmek, emretmek, sormak, teşekkür etmek, taziyede bulunmak, karı-koca ilan etmek, hapse mahkum etmek ve daha niceleri. Bunlar sigara içmekten, yürümekten, balık tutmaktan farklı olarak çok büyük ölçüde dil olmadan yerine getiremediğimiz işlerdir, edimlerdir. Daha da önemlisi bir dili konuşmak, en temelde, "söz edimleri" denen bu edimlerde bulunmaktan başka birşey değildir. Söz edimlerinin bir başka özelliği daha vardır: Nasıl futbol ya da satranç gibi oyunların oynanmasının olanağını yaratan bir dizi kuralsa, söz edimlerinin yerine getirilmelerinin olanağını yaratan da bir dizi kuraldır. Sorulduğunda dile getirmekte zorlansak bile bildirirken, haber verirken, öndeyide bulunuken, söz verirken... uyduğumuz (ya da çiğnediğimiz) bu kurallardır. Sonra, bütün bunları yapmak için kullandığımız tümcenin anlamını bilmek demektir.
İlk kez Austin'in ortaya attığı söz edimleri kuramını geliştirirken bu temel düşüncelerden yola çıkan Searle, Söz Edimleri'nde söz verme edimini ve bu edimde bulunurken kullanılan 'Söz, geleceğim' gibi bir anlatımı yöneten kurallardan genel bir kuram çıkarıyor.
|
|