Üçlü Sarmal, Ender Bölükbaşı

Kitap Hakında

Yorumlar

Yazarla Tanışma

Ürün Ayrıntısı

Yayinevi: TÜBİTAK Yayınları

Dizi: Bilim Dizisi

Baskı Tarih: Aralık 2007

Sayfa: 159

Boyut: 11,5x16 cm

Hamur: 2

Etiket: Baskısı yok

Arka Kapak

Darwin sonrası yaşayan en büyült evrimsel biyolog ve genetikçilerden olan Richarcl Lewonlin Uçlu Sai'nıal'da biyolojideki en can alıcı sorunlardan birini, moleküler biyoloji ve gençliğin bir bütün olarak organizma ve doğayı açıklama gücünü değerlendiriyor.Lewonrin, akıcı bir üslupla kaleme aldığı bu kitabında genleri tüm hücresel ve evrimsel süreçlerden soyutlayarak değerlendiren klasikmotek tiler genetik anlayışın sağlam bir eleştirisini yapıyor,DNA tanımının gerçekçi biyoloji çalışmalarındaki yeri nedir? Moleküier ve gelişimsel genetiğin açmazları nerelerde yatıyor? Sağlıklı bir genetik ve evrimsel biyolojik yöntem nasıl oluşturulabilir? Bu soruların yanıtlarını ararken anlıyoruz ki, doğanın nem teme! bilimsel amaçlar doğrultusunda bem ıie ıçevre koruma perspekliriyle gerçekçi bir biçimde kavranması mümkün. Üçlü Sarmal var olan indirgemeci perspektifin bırakılmasıyla biyolojik açıdan sağlam ve tutarlı projeler üretebilecek bütünlüklü bir yapının olanaklı olabileceğini gösteriyor.

Son Eklenen Yorumlar

3 kişiden 2'si bu yorumu beğendi:

Richard Richard'a Karşı, 26 Mart 2008

Gönderen: Deniz Cem Önduygu (İstanbul / Türkiye)

Kitap, evrimsel biyolojide unutulan önemli noktaları hatırlatma, evrime dair tanımları gözden geçirme ve bazı paradigmaları değiştirme amacıyla yazılmış. Yazarın temel olarak genetik indirgemecilikten/belirlenimcilikten ve çevreye uyum (adaptasyon) kavramından memnun olmadığını söyleyebiliriz. En büyük arzusu, çevrenin evrimdeki rolünün doğru biçilmesi.

Lewontin, reaksiyon normlarından (genotip-fenotip ilişkisini çevrenin fonksiyonu olarak veren grafikler) ve gelişimsel gürültüden (gelişim sırasındaki rastgele kimyasal süreçlerin sonuçta yaptığı değişiklikler) bahsederek, protein yapısına ilişkin bilginin tamamının (polipeptidlerin nasıl katlanacağının bilgisinin) dna’da depolanmadığını hatırlatarak genotip-fenotip ilişkisinin o kadar da sıkı olmadığını söylüyor; bizi, herşeyin genlerin kontrolünde olduğu fikrini, yani genetik indirgemeciliği gözden geçirmeye davet ediyor. Yani diyor ki, aynı genleri iki farklı çevreye koyarsanız iki farklı fenotip elde edersiniz, hatta aynı genler aynı çevrede bile biraz farklı fenotipler verebilir çünkü gelişimde birsürü rastgele süreç (gürültü) vardır. Yine de ikizleri düşünürsek gürültünün gücünün ancak benler gibi ufak değişikliklere yettiğini görürüz, kitapta verilen gürültü örnekleri de sineğin sırtındaki kıl sayısı gibi işlevsel önemi olmayan değişkenlerle ilgili. Ne var ki Lewontin, davranış ve zeka özelliklerinin de büyük oranda rastgele nöron bağlantılarıyla başlayıp çevre etkileşimi ile yapılandığını söyleyerek evrimsel psikolojiye ve sosyobiyolojiye de şüpheyle yaklaşıyor. Diğer taraftan, canlılarda gördüğümüz her özelliğin biz henüz anlamasak da bir işlevi olduğunu söyleyen panseçilimciliği de eleştiriyor:

“Üstelik her parçanın bir işlev yerine getirdiği de hiçbir şekilde doğru değildir. Organizmalara ait pek çok özellik gelişimsel değişimlerin dolaylı sonuçlarıdır ya da uzak geçmişteki atalardan kalan işlevsiz kalıntılardır. Yalnızca dünyadaki her şeyin bir amacı olduğu inancı ile kurulan dinsel bir bağlantı, bizi parmak izi çizgilerinin, kaşların ya da erkek göğsündeki kılların işlevsel bir izahını yapmaya götürecektir. (…)

Bu ‘seçilim açısından nötr’ olan değişimlerin, türler arasındaki evrimsel değişimlerin orantısız biçimde büyük bir bölümünü açıklayabildiği ortaya çıkmıştır ve öyle görünüyor ki, moleküler evrimin büyük bir bölümü işlevsel değişimin sonucu değildir.”

Lewontin, evrimi tanımlarken sıkça kullanılan “çevreye uyum” (adaptasyon) kavramının da yetersiz olduğunu düşünüyor; çevrenin, genlerden ve organizmalardan tamamen soyutlanmış, buyurgan bir dış yapı olarak görülmesine karşı çıkıyor. Genlerin, organizmaların ve çevrenin zaman içerisinde birlikte evrildiğini, bu üçünün ayrılmaz bir bütünün öğeleri olduğunu söylüyor ve bunu Lovelock ve Margulis’in Gaia Hipotezi’ne bulaşmadan yapıyor. Evrimde çevrenin sadece eleyici, dayatmacı, sorun çıkartıcı olmadığını, metabolik süreçlerin yapısına doğrudan katıldığını ve bu süreçlerin uygun çevre olmadan tanımlanamayacağını, genetik indirgemeciliği eleştirirken yeterince ortaya koyuyor. Buna ek olarak, modern organizmaların evrimini kısıtlayan dışsal koşulların onların ataları tarafından inşa edildiğini hatırlatıyor, doldurulmayı bekleyen boş nişlerden bahsetmenin ne kadar saçma olduğuna dikkat çekiyor: nişler, kendilerini dolduran organizmalarla tanımlanabilir, etkinlik gösterecek organizma belli olmadan nişi de tanımlamanın olanağı yoktur. Nitekim Lewontin, çevreye “uyum”dan değil, çevre ve genlerin beraber “yapılanma”sından söz edilmesi gerektiğini savunuyor.

Okulun en popüler çocuğu Richard’ın (Dawkins) iki tane kitabını bastıktan sonra, onu eleştiren başka bir Richard’ın kitabını da önümüze koyduğu için Tübitak’a buradan teşekkür ediyorum. Leziz kapak görseli için Ödül Evren Töngür’ü gözlerinden öpüyorum. Yine de, çevirmenin (Ergi Deniz Özsoy) önsözündeki yaradılışçı ağzından çıkmış gibi duran “sosyobiyoloji uydurmacasının ipliğinin pazara çıkarılması” ifadesinin ve genel olarak çevirinin gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Yanıtla

Bu yorumu doğru buluyor musunuz?

Yanıt:

Bilgisiniz

Adınız:

E-posta:

Bulunduğum Yer:

Ender Bölükbaşı

Yazarın diğer kitapları

Medya Kaza Raporları 3

Medya Kaza Raporları 2

Medya Kaza Raporları