Ünlü Aleviler, Süleyman Yeşilyurt

Kitap Hakında

Yorumlar

Yazarla Tanışma

Ürün Ayrıntısı

Yayinevi: Kültür Sanat Yayınları

Dizi: Araştırma İnceleme Dizisi

Baskı Tarih: Nisan 2007

Sayfa: 248

Boyut: 13,5x19,5 cm

Hamur: 2

Etiket: Baskısı yok

Arka Kapak

Cemal Gürses
Refik Koraltan
Eraslan Özkaya
Turgut Toker
İsmet Sezgin
Seyfi Oktay
Hüsnü Doğan
Ufuk Söylemez
Kamer Genç
Ali Haydar Veziroğlu
Hüseyin Kocadağ
Doğan Taşdelen
İzzettin Doğan
Mustafa Süzer
Songül Erol Abdil
Adnan Polat
Rıza Çalımbay
Cem Davran
Ümit Özat
Sinan Kaloğlu
Nurcan Taylan
Tülay Özer
Zerrin Özer
Belkıs Akkale
Sabahat Akkiraz
Oya Aydoğan
Zara
Yıldız Tilbe
Aşık Veysel
Aşık Mahzuni
Ruhi Su
Cem Karaca
Ali Ekber Çiçek
...

Son Eklenen Yorumlar

1 kişiden 1'si bu yorumu beğendi:

ÜNLÜ ALEVİLER ÜZERİNE ELEŞTİRİLER, 11 Şubat 2012

Gönderen: ümüt otunç (Türkiye / ADANA)

3.baskısı 2007 yılında yapılan “Ünlü Aleviler” adlı kitabı birçoğunuz okumuş veya duymuşsunuzdur.

Yazarı Sn. Süleyman Yeşilyurt adeta bir ilke imza attım diye zilleri takıp oynaya dursun (işi o kadar çığırından çıkarmış ki Aleviler kendini açıklamazsa:”Yok açıklamıyorum, sırlar dergâhlardaki post’un altında kalacak diyorsanız, ileride benim gibi bir çılgın daha ortaya çıkıp baştan sona tüm parlamento arşivlerini tarayarak her şeyin çetelesini ortaya döküverir” ). Çok korktuk. Ne olacak şimdi? Bu çılgın tüm ayıplarımızı ortaya çıkaracak! Çok komik olmuş bu paragraf. Neyse, biz kitabın bir genel eleştirisini yapalım. ...

Doğrusu kitabı eleştiri yapayım diye okumadım. Ancak birkaç sayfasını okuduktan sonra eleştiri yapmadan da duramazdım. Gerçi olumlu da olsa olumsuz da olsa her eleştirinin yazara ve eserine reklâm olacağının bilincindeyiz.

Kitap hakkındaki düşüncelerimi yazmadan Sn. Süleyman Yeşilyurt’u aradım. Kendisine kitapla ilgili eleştirilerimin olacağını ve sitemizde yayınlayacağını bildirdim.

 Sn. yazar, Aleviler ve Alevilik üzerine çok eser yazıldığını ve bu eserlerin
Tamamının Aleviler tarafından kaleme alındığını yazıyor. Ayrıca bu yazanlarının tarafsız olamayacağını ve büyük bir kısmının getirim (rant) peşinde olduğunu yazmaktadır.
Elimizde istatistikî bir veri yoktur. Şu kadar eser yazılmış ve bunların hepsini Aleviler yazmıştır diyebileceğimiz somut bir veri yoktur. Diğer bir konu da getirim: öyle sanıyorum ki Sn. Süleyman Yeşilyurt da Aleviler sayesinde güzel bir rant elde etmiş olacak ki elinde yine Alevilerle ilgili bir kitap daha yazmakta ve adı geçen eser de 4. baskısını yapmaktadır. Ayrıca tarafsızlık konusunda kitabı okuduğunuzda evler şenlik diyeceksiniz. Bilinen bir gerçek vardır ki o da sosyal bilimlerde yüzde yüz nesnel olunamayacağı. Buna bir de yazarın taraflılığı eklenirse gerisini siz düşünün.

 Yazar adeta bir müfettiş gibi çalışmış kamuda hangi alevi var, kimin oğlu kimin nesi tüm detayları almış. Böylece gayri resmi bir fişleme olayını da gerçekleştirmiştir. Ve her defasında da, hani devlet kademesinde aleviler yoktu diye soruyor. Böylece kamuda çalışan veya emekli olan (ölen) hatta sanatçılar da dâhil olmak üzere tüm alevi ünlüler herkes tarafından bilinmiş oldular. Ülkemizin çok ciddi bir sorununu daha hal etmiş olduk.

Yazar, Alevilerin bu konumlarını bize bir imtiyazmış gibi sunuyor. Yani Alevi bir yurttaşın milletvekili olması, bakan olması, general olması v.s bize verilmiş bir imtiyaz. Telefonda kendisine de söyledim; o zaman yasal bir düzenleme yapılması ve Alevilerin bu haklardan men edilmesi, böylece bundan da kurtulacaklarını söyledim.

Alevilerin bu konuma gelmeleri Aleviliklerinden kaynaklanmıyor. Onların kişisel çaba, yetenek ve dönemsel koşullardan kaynaklanıyor.

 Başka bir husus da:” bu şahısların çoğunluğu niçin kimliklerini saklıyorlar” diye hem hesap soruyor hem suçluyor. Fakat daha sonra bazı Ünlü Alevilerde de “bu kimliklerini” öne çıkardıkları için eleştiriyor. Yazar sanki mars gezegeninden gelmiş. Bu insanların kimliklerini niçin sakladıklarını bilmiyormuş gibi davranıyor. Oysa Japon ve ya Çinli birine sorsa onlar da gerekçelerini gayet güzel açıklarlardı. Şu Osmanlı arşivlerine bir baksa Alevilerin katli vaciptir. Vb.den bir tomar fetva bulacağını unutmuş değildir. Ama bilmezlikten gelmektedir. Fakat biz biliyoruz. Çünkü bizler bedeller ödedik. Yüz yıllarca katli vacip olan bir toplumun bireyleri olarak yaşadık. Ve daha Maraş, çorum, Malatya, Gazi ve en son olarak da Sivas katliamları. Bunları şah İsmail tehlikesini bertaraf etmek için mi yaptılar. Yoksa Safevi devletinin genişlemesinden korktukları için mi yaptılar. Yazar o kadar taraflı davranıyor ki kitabın 135. sayfasında Sivas katliamı kelimesini bile kullanamıyor, Sivas Olayları diyor. Sanki katledilenler olayı çıkarmış.

 Yazar bazı bölümlerde vicdanını öyle bir tarafa atıyor ki, benim vicdanım
sızladı. –Neredeyse- Celali isyanlarından tutun da diğer Türkmenlerin isyanına ve bunların “kırıma “ tabi tutulmasını makul gerekçeler bulmaya çalışıyor. İşte bu Aleviler de Şah İsmail den etkilenmişler de, Safevi devletinin genişleme çabaları varmış da bu yüzden Osmanlı da haklı olarak bunları “soykırıma” tabi tutmuştur. “O devirdeki Anadolu Kızılbaşları’nın çektikleri bütün sıkıntılara rağmen Türkiye’nin düşmanı olan bir başka devletle kol-kola girmelerini hala anlamış değilim –sayfa 206-”. Osmanlı’nın “kırımlarını” haklı bulan bu yazar her nedense Alevilerin kendini gizlemelerini anlamsız buluyor. Bu anlamsızlığı kanıtlamak için de kitaplar yazıyor. “Allah hiç kimseyi vicdandan yoksun bırakmasın” demekten başka bir şey kalmıyor bize.

 Yazarın CHP ve İsmet Paşa ile bir alıp veremediği olduğu açık. Ya da bir
husumetlerinin olduğu görülmektedir. Kitabın genişçe bir bölümünde bu konu işleniyor. Doğrusu bu bizi ilgilendiren bir bölüm değildir. İlgili taraflar kendilerini savunurlar. Yazarın, DP ve Adanan Menderes’in döneminde etkin olmaması kendileri için büyük kayıp olmuştur. Partinin sözcüleri veya propaganda yetkilileri bile yazarın yanında sönük kalırlardı. Bu konuda yazarı tebrik ediyorum. En kısa zamanda sağ partilerden birinin yazarı keşif edip değerlendireceklerini umuyorum.

 CHP ve İsmet Paşa ilgili bölümde bizi ilgilendiren: Aleviler ile bu unsurlar arasındaki ilintidir, nedenleri çoğaltılabilir ama genel olarak birkaç neden üzerinde durulabilir:

1. Suni inancın temellerine dayalı bir devletten laik temellere dayalı bir devlet Kurulmuştur. Alevilerin can düşmanı (Alevilerin katlini vacip sayan) bir devletten herkesi kucaklayan, inançları esas almayan bir devlet kurulmuştur. Bu devleti kim kurmuş, kim sahiplenmiştir? CHP ve İsmet Paşa’nın bunda payı yok sayılabilir mi? Tüm Alevilerin bilinçaltında bu yatar. Elbette tüm Alevilerin CHP ve İsmet Paşa’yı sevmeleri mümkün değildir. Ancak sık sık yazar tarafından “Aleviler niçin CHP ve İsmet Paşa’ya ilgi gösterirler” eleştirisinin cevabı bunda yatar. Alevilere de bu dönemde çok büyük haksızlıklar yapılmıştır. Ancak bu çok önemli detaylar büyük fotoğrafı görmemize engel değildir.

2. Sağ partiler Osmanlı ve suni geleneğe dayalı devlet sistemine olan özlemlerini hiç bir zaman net bir şekilde yadsımamışlardır, ayrım koymamışlar /koyamamışlardır. Bu durumu en saf Alevi yurttaş bilmektedir. Bununla ilgili yüzlerce örnek verilebilir.

3. CHP’ye Alternatif olmadığı için bu ilişki devam etmiştir.

Yazarın ruh halini anlamaya çalışıyorum. Kendisini devletin yerine koyuyor. Ya da
Kendisini devletin asıl sahibi olarak gördüğü için bize roller biçiyor. Bakın siz her yere gelebiliyorsunuz daha neler istiyorsunuz. Arada bir katledildiğinizde ne yapalım devletin selameti için bunları anlayışla karşılayın diyor. Yazar çok büyük çaba harcamış, 85 yıllık Cumhuriyet tarihinde ve yaklaşık iki milyon devlet memuru ve dünyanın sayılı ordusu sayılan Türk Ordusunda ancak adlarını yazdığı bu kişileri bulabilmiş. Biraz daha çaba harcasaydı onbaşı ve astsubay ya da posta memuru olan Alevileri da bulabilirdi. (Bunlar da en az o diğer ünlüler kadar bizim için saygın ve muhterem kişilerdir)

 Yazarın Alevi sanatçılar için kullandığı “Allah vergisi yetenek “ kelimesi için kendisine şükran borçluyuz. Allahtan bunu bize ihsan ettiklerini söylememiş. Fakat burada da yine sol görüşte olmaları ve sanatı politize etmelerini eleştirmiştir. Her sanatçının bir siyasal düşüncesi vardır. Sanatını icra ederken de bu mutlaka eserlerine yansır. Fakat “benim kabem insandır” deyişi nasıl bölücülük oluyor hala anlamış değilim. Anadolu Alevi inanışında insan en kutsal değerdir. Ve her şey insan içindir. Allah zaten yücedir. Onun yüceltilmeye ihtiyacı yoktur. Bu deyişin manasını ve derinliğini bölücülük olarak değerlendirmiş. İlk defa bunu öğrenmiş oldum. Fakat bu durumda tüm aleviler bölücü olur. Zira bu, Alevilerin temel değerlerindendir.
Kitabın 132 sayfasında Arif SAĞ için: bir yarışma programından söz ederek, ayrımcılık yaptığını anlatarak “bu iddialar doğru veya yanlış orasını bilemem ama şu kadarını unutmayalım ki ateş olmayan yerden duman tütmez”. Bu cümleye şapka çıkartılır. Bir kişi hakkında bir iddia var. Onu kanıtlayamıyorsunuz, ama “öyle olmuştur” herhalde diyorsunuz. Buna el insaf denir. Başka bir şey denilmez. Bu cümle zaten kitap ve yazarı hakkında yeteri kadar bilgi veriyor bize.

 Yunus emre ve Karacaoğlan için yazdıkları da ( 199.sayfa) diğer konular için yazdığı kadar tutarsız ve geçersizdir. Bu iki kültür insanımızın Alevi olması “…, üniter yapıyı teşkil eden diğer insanlarımızdan -nasıl- tecrit ediyor …” Herkesin bu değerlere sahip çıkmasından sadece sevinç duyarız. Ancak gerçekleri örtbas etmeyi haklı kılmaz. Bizim PEKİN’İ kendimize ait saymamız ne kadar doğruysa Yunus Emre ve Karacaoğlan’nın da Suni olduğu o kadar doğrudur.

 170. sayfada, Alevilerin parçalı görünümünü anlatan yazar Alevilerin üçe
bölündüğünü yazıyor. Milyonlarca insanın aynı şeyi düşünmesi ve istemesi mümkün değildir. Kaldı ki demokrasi ve çağdaş değerlere sahip olan Alevilerin “tek tip” düşünce ve davranışlarda olması zaten düşünülemez. Bu bölümde yer alan şu cümlelere ne demeli: “…Türkiye Alevileri TC Müslüman kimliği taşıdıklarına göre üniter devlette anadil gibi, ibadet yeri de ikilemlere bölünemezdi” diyor. Yani Alevilerin camilere gitmemesi ve Cemevlerinde ibadetlerini bölücülük olarak görmektedir. İsmet Paşa’nın demokrasi anlayışını yerden yere vuran ve dikta yönetimi olarak değerlendiren bu demokrasi kahramanı sıra başkalarının haklarına gelince nedense birden diktatör kesilmekten geri kalmıyor. Neden? Çünkü kendini devletin sahibi olarak görüyor. Kendi haklarını meşru; başkalarının haklarını da gayri meşru görmektedir. Diğer yurttaşların da en az kendisi kadar bu ülkenin sahibi olduklarını ve yine en az kendisi kadar ülkelerini sevdiklerini kabul etmiyor.

 Alevi derneklerindeki gençleri de düşünen yazar ,“…Alevi gençlerin
Cemevlerinde yalnızca masa, sandalye, sehpa getirip götürme, bir de semah dönemlerinde kullanılmaktaydı.-172.sayfa-” diyor ve bu yüzden Alevi gençlerin cemevlerinden soğuduğunu belirtiyor. Bakın ne güzel, çok etkileyici!

 Bütün alanlarda olduğu gibi dedelik kurumu da çağın gerisinde kalırsa elbette tasfiye olur. Bundan daha doğal bir şey yoktur. Bütün aksayan, gerileyen ve yanlış yönlerin eleştirilmesi başta bizim görevimizdir. Dedelik kurumu şimdiye kadar en acımasız şekilde Aleviler tarafından eleştirilmiştir. Bu durum dedelerin tarihsel süreçteki rollerini ve katkılarını inkâr edemez. Yazarın “Hakkı huzur” için yaptığı eleştirileri umarız suni tarikatların dönen dolapları için de yapar.

 “çok tartışılan bu poster meselesi, kendilerini çağdaş bir camia olarak
kabullenen Aleviler açısından bir nevi karşı irtica olmuyor mu?...” (sayfa 191) bu cümleye gülmekten başka bir şey yapılmaz. Çünkü bir Kübalı Şeriat yönetimini ne kadar istiyorsa bir Alevi de o kadar ister. Sırf yandaş aramak için başvurulacak bir yöntemdir bu. İşte bizde diğer İslam öncülerinin posterlerini taşırsak bize şeriatçı diyemezsinizin ön savunmasıdır.

 Hacıbektaş Dergahı Vakfı Başkanı Timurtaş Ulusoy ile yaptığı bir röportajı okurken güleyim mi ağlayayım mı bilemiyorum. Röportajdan çok sıkıştırma, hesap sorma ve propaganda var. Önce taleplerini soruyor, sonra da bu taleplerin ne kadar yersiz ve yanlış olduğunu kabul ettirmeye çalışıyor. Bir de Alevi nüfusu sayısına bir itirazı var yazarın. Timurtaş Ulusoy “kanaatine göre 20 milyon Alevi var deyince”, yazar “böyle değerlendirmeler kanaatle olmaz. … İstanbul dahil Türkiye’de 4.5 milyondan fazla Alevi’nin bulunması söz konusu değildir” (Sayfa 229) diyor. Yazarın elinde Alevi nüfusun sayımı mı var? Yoksa diğerlerinin kanaati geçerli değil de yazarınki mi geçerli. Hem niçin bu kadar korkuyor ki Alevi nüfusundan. Ya da sayımız 4.5 milyon olunca bize karşı davranış ve düşünceleri değişecek mi?

Ümüt OTUNÇ
22 Temmuz 2008

Yanıtla

Bu yorumu doğru buluyor musunuz?

Yanıt:

Bilgisiniz

Adınız:

E-posta:

Bulunduğum Yer:

Süleyman Yeşilyurt

Yazarın diğer kitapları

Üniformalı Uyanıklar

Popüler Masonlar

Yahudi Dönmeler ve Mumsöndü Ayinleri

Türkiye'nin Başbakanları

Mareşal ve İnönü'nün Bitmeyen Kavgası

İnönü ve İhtilalcilerin Gizli Görüşmeleri

Ata'nın Hayatındaki On Dokuz Kadın

Ermeni Yahudi Rum Asıllı Milletvekilleri

Asrın Başbakanı ve İz Bırakan Aşklar

Nazım'ın Kadınları

Macellan'ın Dramı

Türkiye'nin Büyük Masonları

Yazarın bütün(16) kitaplarını göster

Yaşam Öyküsü
Türkiye'de masonluk da, kimlerin mason olduğu da hep tartışılan bir konu oldu."Türkiye'nin Büyük Masonları" adlı kitabında Süleyman Yeşilyurt, ülkemizdeki ünlü masonları, localarla olan bağlantılarıyla birlikte anlatıyor
Türkiye'de masonluk ve daha önemlisi kimlerin mason olduğu yönünde yapılan tartışmalar hiç de yeni değil. Ne tartışma-lar bitecek gibi ne de ortaya yeni isimlerin atılması. Hatırlanacağı gibi son olarak Kemal Derviş'in de mason olduğu yönünde ortaya atılan iddia, günlerce gündemimizi meşgul etmişti.
Süleyman Yeşilyurt, 'Türkiye'nin Büyük Masonları' adıyla yayınladığı kitabında ülkemizin ünlü masonlarını, bunların localarla olan bağlantılarını belgeleriyle birlikte açıklıyor.
Nadir Nadi'den Reşat Nuri Güntekin'e, Ayhan Işık'dan Çetin Altan'a, Zeki Alasya'dan Halide Edip Adıvar'a, Süleyman Demirel'den Ziya Gökalp'e kadar pek çok sanatçı, yazar, gazeteci ve siyasinin mason olduğunu öğrenmekle birlikte, geçtiğimiz aylarda Sebataycılar hakkındaki eseriyle kamuoyunda geniş yankılar uyandıran Mehmet Şevket Eygi'nin ismini açıklamaktan çekindiği bakanımızın da Dış İşleri Bakanı İsmail Cem olduğunu öğreniyoruz.
Kitapta, ünlü masonlarımızın masonluğa giriş hikayesinin yanı sıra Türkiye'de masonluğun kurulması, Bolşevik ihtilalinde Yahudilerin oynadığı roller, Masonların kullandığı söz ve terimler gibi ilgi çekici konulara değiniliyor.
Peçeli mason: Halide Edip
Yeşilyurt'un yazdıklarına göre, Kurtuluş Savaşı yıllarında Sultanahmet Meydanı'nda yüzbinlere hitaben yaptığı ünlü konuşmasıyla tarihe geçen Halide Edip Adıvar, Mehmet Edip adlı Yahudi dönmesi bir babanın kızı olarak dünyaya geldi. Halide Edip'in masonlarla ilişkisi ise hayatı boyunca devam etti.
Halide Edip'in, Jöntürk akımının öncüleri arasında yer alan doktor kocası Adnan Adıvar, döneminin önde gelen masonları arasında bulunuyordu. Cumhuriyetin kurulmasından sonra Atatürk'le araları açılan Halide Edip, Atatürk'ün kapattığı mason localarını 1948 yılında yeniden açan İnönü'nün yardımıyla İngiliz Edebiyatı profesörlüğüne kadar yükseldi. 1950 yılında 68 yaşındayken İzmirli Yahudi dönmesi Kapaniler'in ısrarı sonucu İzmir milletvekili olarak TBMM'ye milletvekili olarak girdi.
Milliyetçi mason: Gökalp
Türk milliyetçiliğinin temellerini atan sosyolog Ziya Gökalp, masonlarla ilişkisi açısından en şaşırtıcı isimlerden birisi. Babasını erken yaşta kaybeden Gökalp, girdiği gençlik buhranı sonunda intihara kalkışır. Bunu engelleyen Abdulah Cevdet Bey, onu masonlarla tanıştıran kişidir. Kendisi de mason olan Abdullah Cevdet Bey'in dışında Diyarbakır İdadisi'nde okuduğu yıllarda 'taabiye' hocası olan Rum asıllı mason doktor Yorgaki Efendi de onun hayatını derinden etkiler.
Gökalp'in düşüncelerinin şekillenmesinde Fransız Sosyoloji okulu'nun kurucusu olan Fransız Yahudisi Emile Dukhaim'in büyük etkisi de olur. Fransa'da öğrenim gördüğü yıllarda hocası Durkhaim'den çok etkilenen Gökalp, Osmanlı Mebusan Meclisi'nde milletvekilliği yaptığı dönemde İttihatçıların önde gelen masonlarıyla yakın temaslarda bulunur. Muhafakazar bir aileden gelen Ziya Gökalp, eşi Vecihe Hanım'la evlendikten sonra İstanbul'dan ayrılarak azınlıkların ve gayr-i müslümlerin yoğunlukta olduğu Büyakada'daki büyük bir köşke taşınır ve masonlarla ilişkileri iyice pekişir.
Çalıkuşu da masonmuş
Çalıkuşu, Yaprak Dökümü, Acımak gibi unutulmaz eserlere imzasını atan ünlü edebiyatçı Reşat Nuri Güntekin'in masonlarla ilişkisi Darülfünun Edebiyat Fakültesi'ni bitirdikten sonra başlar. Büyükada'daki Yahudilerle arkadaşlık yapmaya başlayan Güntekin, 10 Haziran 1921 yılında mason locasına üye olabilmek için başvuruda bulunur. 23 Aralık 1921 yılında da kabül edilir.
Reşat Nuri'nin eserlerindeki kaba, yobaz, cahil hoca tiplemelerinin onun masonluğuyla alakası var mıdır bilinmez ama, çocukluk yıllarımızın vazgeçilmez yazarlarından biri olan Reşat Nuri'nin masonluğu, bir çok hayranının hayal kırıklığına neden olacak.
Masonlar... Mason locaları...

Kitapta, meşhur edebiyatçılar dışında Türk basınının önemli gazetecilerin de masonlarla olan ilişkisi ortaya çıkarılıyor. Ahmet Emin Yalman, Çetin Altan, Nadir Nadi mason localarıyla bağlantısı olan ünlü mason ve sebataist gazeteciler arasında yer alıyor. Eserde, Selim Edes, Jak Kamhi, Ayhan Işık, Zeki Alasya, İsmail Cem İpekçi, Süleyman Demirel gibi sebataist ve mason olan ünlü politikacı, sanatçı ve iş adamlarının Türkiye'de mason localarının kuruluş süreci de anlatılıyor. Buna göre masonluğun Türkiye'de kuruluş yılı 1861. Türk masonluğunun dünya masonları karşısında resmi bir hüviyet kazandığı yıl ise 1909