Vahdet-i Vücud ve Esasları, Sadreddin Konevi

Kitap Hakında

Yorumlar

Yazarla Tanışma

Ürün Ayrıntısı

Yayinevi: İz Yayıncılık

Dizi: İslam Klasikleri Dizisi

Baskı Tarih: 2008

Sayfa: 111

İndirim: %10

Boyut: 14 x 21 cm

Hamur: 2

Etiket: 7,50 TL

NetKitap Ederi: 6,75 TL

Arka Kapak

Vahdet - i vücûd, İbnü'l - Arabî tarafından sistematik hale getirilen ve kendisinden sonra başta Fusûsu'l Hikem şarihleri olmak üzere, pek çok sûfî - müellifin tasavvuf ile ilgili görüşlerinin merkezini oluşturan bir "varlık" tasavvurudur. Büyük şair - sûfî Abdurrahman Cami, Konevî'nin ifadeleri olmadan vahdet - i vücûdu anlamanın mümkün olmadığından söz eder. İşte Konevî bu küçük eserinde vahdet- i vücûd ve bununla ilgili en önemli meseleleri ele alıp, vahdet- i vücûd'un dayandığı esasları veciz bir üslupla ortaya koymaktadır.

Henüz kimse kitap hakkında yorum yapmadı. İlk yorum sizden gelsin!

Yanıt:

Bilgisiniz

Adınız:

E-posta:

Bulunduğum Yer:

Sadreddin Konevi

Yazarın diğer kitapları

İlahi Nefhalar

Kırk Hadis Şerhi

Fususü'l-Hikem'in Sırları

Marifet Yolcusuna Kılavuz

Esma-i Hüsna Şerhi

Kırk Hadis Şerhi

Fatiha Tefsiri ve Tasavvufi Hadis Şerhçiliği

Ariflerin Aynası

Esma-i Hüsna Şerhi

Tasavvuf Metafiziği

Marifet Yolcusuna Kılavuz

Sadreddin Konevi ile Nasireddin Tusi Arasında Yazışmalar

Vahdet-i Vücud ve Esasları

Kırk Hadis Şerhi

İlahi Nefhalar

Yazarın bütün(19) kitaplarını göster

Yaşam Öyküsü
Sadreddin Konevî, yaklaşık olarak 1210 tarihlerinde Malatya'da doğmuş, 1274 tarihinde ise Konya'da vefat etmiş, tasavvuf düşüncesine kazandırdığı boyutlarıyla ve özellikle tasavvufun kendisinden sonraki gelişimine etkileriyle "dönüm noktası" diye nitelenebilecek bir mutasavvıf-düşünürdür. Konevî'nin tasavvuf ve genel anlamda İslam düşüncesi tarihindeki önemi iki noktada odaklaşmıştır: Bunlardan birincisi, sufilerin keşif ve müşâhedelerini değerlendiren bir genel referans çerçevesi diye isimlendirilebilecek bir "miyar" ve "ölçü" arayışıdır. Böylelikle Konevî, tasavvufa yöneltilen "sübjektiflik (indîlik)" ve "şâirane ifadeler" suçlamasına karşı, objektif kural ve ölçüler tespitine çalışmıştır. Söz konusu "sübjektiflik" ve "şairane ifadeler" suçlaması mutasavvıf Davud el-Kayseri tarafından "zahir ehlinin tasavvufa ve sufilere yönelik suçlaması" bahsinde dile getirilmiş ve o da Konevî'nin bir takipçisi olarak bu sübjektifliği giderecek objektif bir "mizan" arayışına gitmiştir.
Konevî, başta Miftahü'l-gayb olmak üzere bütün eserlerinde şunu vurgular: Herhangi bir insan, "müşâhede yöntemi" üst başlığı altında toplanabilecek tasavvufi yöntem ve riyazetlerin neticesinde hakikatin bilgisine ulaşabilir. Bu noktada Konevî, hiçbir kuşku duymaz. Böylelikle Konevî, "nazar" ve "istidlal"in özünü oluşturduğu akılcı araştırmanın yanında müşâhede yöntemini ikinci bir yöntem olarak açıkça savunur. Üstelik bu yöntemin ilkine göre daha yetkin olduğunu ve geniş imkanlar sağlayabileceğini iddia eder. Konevî'nin bu tavrı, kendisini "tasavvuf" geleneğine bağlayan ve onu bir "sufi" kabul etmede herhangi bir kuşku duymaya mahal bırakmayan yönüdür. Başka bir ifadeyle Konevî, hemen her mutasavvıf gibi, Mutlak'ın bilgisinin riyazet ve mücahede ile elde edilebileceğini belirtirken tam bir "mutasavvıf" olarak konuşmaktadır.
İlm-i ilahi, bilindiği gibi, ma-ba'de't-tabia ya da ilk felsefe diye isimlendirilmiş metafiziğin bir adıdır. İbn Sina ya da Farabi gibi düşünürler bu ismi metafizik anlamında kullandıkları gibi, Konevî'nin de bu isimlendirmeyi benzer bir gayeyle kullandığını görmekteyiz. Bu nokta Konevî'nin özellikle İbn Sina olmak üzere İslam filozoflarıyla etkileşim içinde olduğu ana noktadır. Başka bir ifadeyle Konevî, mensuplarını "muhakkikler", "efrad", "kamillerin seçkinleri" gibi isimlerle ve vasıflarla nitelediği ilm-i ilahi'yi öncelikle İslam filozoflarının bu bahisteki görüşlerinden hareket ederek inşa etmeye girişir. Bunu yaparken de, İslam filozoflarının bir şeyin "bilim" diye nitelenmesinin asgari şartları diye ele aldıkları, ilmin mevzuu, mebadisi ve mesailini dikkate alır.
Konevî'nin bu bağlamdaki çabası, kelam ve fıkıh alanında Gazali'nin ya da Fahreddin Razi'nin çabasıyla benzerlik arz eder. Başka bir ifadeyle söz konusu düşünürlerin kelam ve felsefe arasında kurdukları ilişkilerin bir benzerini, bu kez Konevî'de tasavvuf ve felsefe alanında müşâhede etmekteyiz. Bu yönüyle de Konevî, tasavvuf tarihinde başka bir gelişmenin temsilcisi olmaktadır. Çünkü başta Kelabazi, Muhasibi, Kuşeyri gibi ilk dönem sufileri, tasavvufu özellikle Eşarilik olmak üzere Sünni kelam ile irtibatlandırmaya ve kelamın görüşleriyle sufilerin görüşleri arasındaki uyum ve benzerliklere dikkat çekmeye özen göstermişken, Konevî pek çok ifadesinde kelamcıları eleştirip, öncülüğünü İbn Sina'nın yaptığı İslam filozoflarından övgüyle söz eder. Gerçi özellikle Fatiha Tefsiri ve el-Müraselat'ta tezahür eden ve Konevî'nin Gazali gibi bir felsefe eleştirmeni olarak nitelenmesine yol açabilecek çeşitli görüşleri vardır. Üstelik, bu yönüyle Konevî Gazali ile karşılaştırılmıştır. Ancak her iki düşünürün felsefe eleştirisi karşısındaki tavırları incelendiğinde Konevî ile Gazali arasında bu konuda ciddi farkların bulunduğu görülür.
Böylelikle Konevî, bir "bilim" olarak inşa ettiği "ilm-i ilahi"de sufilerin ilham ve keşiflerini değerlendirebilecekleri kriter ve ölçüler tespit eder. Gerçi, ilk tasavvuf eserlerinde de bir kriter arayışı kendisini gösterir. Nitekim bizzat bu gibi eserlerin yazılması bile bu arayışın bir neticesidir. Ancak, daha önce de belirttiğimiz gibi, ilk eserlerde bu tavır ya "Kuran ve Sünnete" ya da Sünniliğe uygun olmak gibi genel ifadelerle ve özellikle Sünni-kelam ve fıkıh ölçüleriyle tespit edilmiştir. Konevî ise, ilk kez bu kadar açık bir üslupla, herhangi bir nassı doğrudan zikretmeden felsefi önermelerden söz etmektedir. Söz gelişi, ilk eserlerde insanların istidatlarının gereğini yapmalarını anlatmak için "Herkes yaratılışının gereğine göre amel eder" mealinde bir ayet delil gösterilirken, Konevî özü gereği mutlak bir olan Tanrı'dan alemin sudurunu ifade ederken filozofların meşhur "Bir'den bir çıkar" ilkesinden hareket eder. Böylelikle Konevî, ilkelerden ve genel kaidelerden hareket ederek, bir mizan ve "miyar" arayışına gider.
Konevî'nin tasavvuf tarihindeki ikinci önemli yönü ise, tesirleridir. Belki de hiç bir sufi, entelektüel tasavvuf tarihinde Sadreddin Konevî kadar etkili olmamıştır.
Konevî'nin kendisinden sonraki entelektüel tasavvuf üzerindeki etkisi, özellikle bir yazı dilinin ve üslubunun gelişiminde kendisini gösterir. Gerçekten de başta ilk Fusûsu'l-Hikem şarihi Müeyyüddin el-Cendi, İbnü'l-Fariz'in kasidesinin şarhi Saidüddin Fergani, Davud el-Kayseri, molla Fenari, Kutbuddin İznikî vb. pek çok sufinin eserlerinde meselenin ele alınış tarzı ve üslubu genellikle Konevî'nin üslubuna pek çok şey borçludur. Konevî'nin bu alandaki tesirleri, özellikle eserleri özerinde yazılmış şerhlerle devam etmiştir.